JoannaRoga.pl

Zarówno na poziomie podstawowym jak i rozszerzonym pojawiają się praktycznie zawsze jakieś doświadczenia do opisania. Skąd masz wiedzieć, o co zapytają tym razem?

W informatorze maturalnym dla poziomu podstawowego jest wymienionych 9 typów reakcji, dla których układane są doświadczenia (podaję swoje komentarze w nawiasach)

1. zaprojektuj metodę rozdzielania składników mieszanin (w tym roztworów właściwych i zawiesin); (musisz znać takie metody rozdzielania mieszanin jak sedymentacja, dekantacja, sączenie, filtracja itp. oraz wiedziec jakiego sprzętu trzeba uzyć).
2. zaprojektuj doświadczenia prowadzące do otrzymywania roztworów nasyconych i nienasyconych,
   roztworów o określonym stężeniu procentowym i molowym; (musisz wiedzieć, w jaki sposób przygotowuje się roztwory, oraz jak uzyskać roztwór nasycony i nienasycony).
3. zaprojektuj doświadczenia ilustrujące różnice w aktywności metali i fluorowców; (należą tu np. porównanie aktywności cynku i miedzi, czy bromu i chloru. Używamy reakcji wypierania danego pierwiastka z jego soli).
4. zaprojektuj doświadczenia pozwalające na otrzymywanie tlenków, wodorotlenków, kwasów i soli; (potrzebujesz znać metody ogólne (np. spalanie metalu lub niemetalu w tlenie) oraz wyjątki (np. utlenianie SO₂ do SO₃ za pomocą katalizatora V₂O₅).
5. zaprojektuj doświadczenia pozwalające na określenie charakteru chemicznego tlenków; (tlenki kwasowe to te, które reagują z zasadami, zasadowe z kwasami, a obojętne nie reagują ani z jednym ani z drugim)
6. zaprojektuj doświadczenia pozwalające na rozróżnienie roztworów kwaśnych, obojętnych i zasadowych; (musisz znać nazwy wskaźników pH: fenoloftaleina, oranż metylowy, lakmus, papierek uniwersalny – oraz kolory jakie mają w środowisku kwaśnym, zasadowym i obojętnym).
7. zaprojektuj doświadczenia pozwalające na identyfikację (odróżnienie) węglowodorów różnych typów na podstawie ich właściwości fizykochemicznych; (węglowodory o małej liczbie at. węgla to gazy – im więcej atomów, tym stan skupienia jest bardziej ciekły aż dochodzi do cia stałych. Jesli węglowodory mają taką samą liczbę at. węgla ale izomerami – czyli mają róznie połączone węgle – to im bardziej rozgałęziony węglowodór tym stan skupienia bardziej ciekły. Im prostsza budowa – bardziej stały). (wykrywanie wiązan podwójnych i potrójnych – reakcja z wodą bromową lub KMnO₄)
8. Zaprojektuj typowe doświadczenia pozwalające na identyfikację (odróżnienie) różnych pochodnych węglowodorów na podstawie ich właściwości fizykochemicznych; (reakcje charakterystyczne dla alkoholi, aldehydów, ketonów, kwasów karboksylowych, amin, aminokwasów, białek, cukrów itp). (może być także odróżnienie tych związków na podstawie pH)
9. projektować doświadczenia pozwalające na wykrywanie białek; (reakcja ksantoproteinowa, efekt Tyndalla, ścinanie białka termiczne lub solami metali cięzkich, koagulacja białek)

 

To tyle jeśli chodzi o poziom podstawowy.

Przykładowe doświadczenia to np.:

.

.

Doświadczenie 1

Jakie zabarwienie będzie miał uniwersalny papierek wskaźnikowy w poszczególnych probówkach ?

.

.

.

..

Doświadczenie 2

Zapisz obserwacje oraz równania reakcji.

.

.

.

Doświadczenie 3

W której probówce roztwór zmienił zabarwienie na niebieskie? Dlaczego?

 

 

Doświadczenie 4

Zaprojektuj doświadczenie, w którym porównasz aktywność miedzi i srebra. Podaj potrzebny sprzęt, odczynniki oraz zapisz obserwacje i sformułuj odpowiednie wnioski.